Wat WETEN wij vandaag?: TE WEINIG ZOUT IS ONGEZOND?

Maandag, 6 juni 2016

   Sinds mensenheugenis weet Frietje Pinda niet beter dat zout (en suiker – red.) een van de grootste boosdoeners is in ons huidige voedselpatroon. De mens eet veel te veel zout en zeker ten opzichte van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid. Weet U eigenlijk wel hoeveel zout dagelijks maximaal wordt aanbevolen? Dus al het zout wat U tot U neemt, ook het zout wat verwerkt zit in producten zoals brood, bronwater of zelfs in een ijsje. U denkt twintig gram? Vijftien gram? Tien gram dan? Nope, de totaal aanbevolen maximaal hoeveelheid zout per dag bedraagt slecht zes, schamele grammetjes en geen milligram meer. Das nog geen goede theelepel vol. Echter meer dan 85 procent van de Nederlanders en het grootste deel van de welvarendste landen eet duidelijk meer zout dan de aanbevolen, dagelijkse hoeveelheid van slechts zes gram.

image
Maximale hoeveelheid zout van 6 gr. per dag...

   Het is bijzonder om te zien dat bijvoorbeeld het gebruik van kruiden en specerijen, na hun eeuwen geleden introductie in de Europese keuken, sterk is teruggelopen terwijl het gebruik van zout (en suiker) exponentieel is toegenomen en dit blijft doen. Wel degelijk een zeer kwalijke zaak. In ieder geval blijkt uit onderzoek een zeer verslavende zaak want: ‘Salt (and sugar) Sells (the Food)!’.

   Misschien goed om even stil te staan welke veel gegeten voedselwaren grote zoutleveranciers zijn. Waarschijnlijk zal U bij het lezen niet vreemd opkijken (bron: Gezondheidsnet):

1. Kant-en-klaarmaaltijden
   Kant-en-klaarmaaltijden zitten vaak boordevol zout (ong. 4 à 5 gr. p. portie) of het nu om een kant-en-klaar pastagerecht gaat of om een kant-en-klare groenteschotel met vlees of kant-en-klaar vegetarisch. De fabrikant doet dit om het product extra aantrekkelijk te laten smaken (‘Lekkerder en makkelijker dan zelf gemaakt!’)

2. Pizza
   Pizza’s zijn zeer beruchte zoutleveranciers. Neem nu een standaard pizza met kaas en tomaat die U in de supermarkt kunt kopen. In deze pizza alleen al zit ruim zes gram zout! Pizza met kaas en tomaat is een uitschieter, maar ook andere pizza’s (met vlees of vis of groente bijvoorbeeld) zitten vol zout. De absolute zouttopper is de vier of nog meer kazen pizza. Dit is de onverslaanbare favoriet onder de pizza’s van Frietje Pinda mits voorzien van gezouten ansjovis in olijfolie, grof gesneden rode uienringen en berg verse rucola, die er pas opgedaan wordt wanneer de pizza is afgebakken. Maar dan wel zelf gemaakt.

3. Soep
   Soepen uit zakjes, pakjes en blikken kunnen er ook wat van. Bouillons en dito blokjes barsten van het zout (soms wel 7 gram per liter). Maar ook in andere kant-en-klare soepen, zoals linzensoep, kippensoep, vermicellisoep, tomatencrèmesoep en uiensoep, zit veel zout. Voor Frietje Pinda onbegrijpelijk dat soep niet zelf gemaakt wordt. Werkelijk eenvoudig en de smaak is veel puurder.

4. Rookworst
   Heerlijk bij een winterse stamppot maar ook erg zout: de rookworst. In een stukje rookworst van 100 gram zit al bijna drie gram zout tegenwoordig. Een ruime twintigtal jaar terug was dit nog het driedubbele. Bekend hierom was de veel gegeten Hema rookworst. Het zoutgehalte is inmiddels drastisch verminderd vanwege de gezondheid. Dat is te proeven want bij elke terugkeer naar Nederland neemt Frietje Pinda steevast op Schiphol een Hema rookworst met Hollandsche mosterd. De huidige Hema worst smaakt duidelijk minder zout dan in de jeugdjaren.

5. Jus en sauzen
   Een zakje jus is een zoutbom. Dat geldt ook voor veel sauzen. Vooral in curry zit veel zout: wel 1,5 gram per flinke eetlepel! Een drama voor Frietje Pinda want de originele Curry Gewürz Ketchup van Hela (een ander merk is taboe) is sinds de eerste kennismaking met een frikandel speciaal een standaard product in de keuken. No worrie with curry…

6. Snacks
   Een loempiaatje, een bamibal, een paar handjes borrelnoten, gezouten pinda’s, chips… Heerlijk, maar ze staan wel gelijk aan enkele grammen zout.

7. Kaas
   Kaas is een erg zout product. In een plakje belegen kaas zit al een halve gram zout. Feta uit een pakje en rookkaas zijn ook erg zout. Oude en/of brokkelkaas schittert U al zelfs tegemoet van de zoutkristallen.
   Ook al weer een favoriet van Frietje Pinda. Een met de hand gesneden, verse Hollandsche boterham met een lik smeuïge Hollandsche roomboter en goed belegd met oude Hollandsche (brokkel)kaas.

8. Broodbeleg
   Broodbeleg heb je in allerlei soorten en maten. Er zitten dan ook enkele zoute producten tussen, buiten de al genoemde kaassoorten. Rookvlees, salami en bacon bijvoorbeeld zijn zoute soorten hartig broodbeleg. Theeworst en paté mogen ook niet ontbreken in dit rijtje.

9. Brood en vis
   Er zijn nog veel meer zoute voedingsmiddelen. Veel broodsoorten bevatten min. 0,4 gram zout per snee. Overigens is Nederland een van de landen waar de hoogste hoeveelheid zout in brood wordt gebruikt. Zout bevatten ook sommige vissoorten. Denk aan makreel, bokking en zoute haring. Maar vis geniet daarentegen weer de grote, gezonde, bovendien compenserende voordelen van de juiste oliën, vetten en eiwitten.

Natrium of zout?

   Het is een beetje verwarrend, maar natrium en zout is absoluut niet hetzelfde. Natrium is de stof die uiteindelijk zorgt voor de hoge bloeddruk. En dat natrium zit nu net in zout. Op het voedingsetiket staat de hoeveelheid natrium vermeld. Wanneer U die vermenigvuldigt met de factor 2,5 dan weet je precies hoeveel zout er in het product zit. Als er in 100 gram van een kant-en-klaar maaltijd 1 gram natrium zit, dan zit er dus 2,5 gram zout in. Eet je vervolgens 300 gram van die maaltijd, dan krijg je 7,5 gram zout binnen. Bingo!

image
Hoeveelheid zout per voedingswaar...

Te weinig zout toch ongezond?

   Het bovenstaande lezend lijkt het devies om zout volledig uit Uw voedingspatroon te bannen. Toch? Strikt genomen is zout een van de dingen die door de mens zelf aan het voedingspatroon zijn toegevoegd. Moedertje Natuur heeft zout niet standaard op haar menu staan voor den mensch. Toch lijkt dit niet helemaal juist te zijn. Frietje Pinda las onder meer het volgende artikel op het gerenommeerde Nu.nl:

   Niet alleen het nuttigen van te veel zout kan gezondheidsrisico’s opleveren, ook te weinig zout zou de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Alleen mensen met een hoge bloeddruk die veel zout consumeren zouden moeten minderen, blijkt uit een wereldwijd onderzoek dat gepubliceerd is in The Lancet.
   Voor het onderzoek volgden wetenschappers van de McMaster Universiteit in Canada 133.000 mensen voor drie tot vijf jaar. De relatie tussen de inname van natriumzout en hart- en vaataandoeningen werden daarbij vergeleken. Bij het onderzoek werd rekening gehouden met het verschil tussen mensen met een hoge bloeddruk en mensen met een normale bloeddruk.
   De hoeveelheid natrium in de urine van de deelnemers werd met elkaar vergeleken. Bij de mensen met een hoge bloeddruk bleek dat zowel bij veel (meer dan 7 gram per dag) als weinig (meer dan 3 gram per dag) natrium in de urine, het risico op hart- en vaatziektes of overlijden hoger was dan bij een gemiddelde hoeveelheid natrium (4 tot 5 gram per dag).
   Bij mensen met een normale bloeddruk bracht een grote hoeveelheid natrium geen extra risico’s met zich mee; maar bij een te kleine hoeveelheid natrium nam ook voor hen het risico toe. (Bron: Nu.nl)

Resumé

   Dus uitgaande van bovenstaande is te veel zout niet goed maar uitbannen verkeerd voor de gezondheid? Dan nog maar niet te spreken van zout waar jodium is toegevoegd voor de ‘brood’nodige hoeveelheid om ziektes te voorkomen (o.a. schildklierafwijking – red.).
   Snapt of begrijpt U het nog? Wilt U het nog wel begrijpen? Voor Frietje Pinda is het duidelijk dat er niet één gouden weg of wijze is voor het nuttigen van voedsel. Bovendien is de mens in de Westerse werelden door het gebrek aan tijd en daardoor kennis, aangewezen op het (te zoute) aanbod van de voedingsindustrie.

   Gezond eten is niet afgaan op actuele, mooie trends of artikelen die net zo vergankelijk zijn als kledingmode. Gezond eten is heerlijk genieten met Uw gezondste verstand.

– Frietje Pinda

Advertenties

Wat ETEN wij vandaag?: PASTA BOLOGNESE en OMA’S KIPPENSOEP

Dinsdag, 15 maart 2016

Ontbijt:
Het ontbijt is niet meer dan de helft van een meergranen broodje met schijfjes komkommer, verse, mousseline van tomaten en gedroogde oregano (90 kCal.).

Recept Tostada con salsa de tomates y pepino:
De aftrap is gedaan met een Sevillaans broodje gezond. Het recept: Tomaten met schil ongeveer 20 seconden in kokend water. De schil is hierna eenvoudig te verwijderen. Met een blender de tomaten fijn malen. In een afgesloten pot zeker een week te bewaren in de koelkast. Handig voor je verantwoorde ontbijt voor de volgende dag. Wat overblijft aan het eind van de week kan je gebruiken als basis voor bijvoorbeeld een pasta saus. Plakjes komkommer naar keuze en hierna licht bestrooien met gedroogde oregano. Zout vermijdt U maar peper kan naar hartelust worden toegevoegd.

image
Tostada con tomate y pepino

Lunch
Meestal zijn beginners van een nieuw dieet extreem fanatiek want een goed begin is het halve werk… Niet voor Frietje Pinda omdat het echt te radicaal zou zijn. Dus een aangepaste pasta lunch en omdat de ‘witte’ pasta eerst opgemaakt wordt is het nog even wachten op de volkoren pasta. Vreemd genoeg is dit echt smakelijker dan de witte pasta bij intense sauzen of ragù die over de pasta gaan.

Recept Pasta Bolognese à casera (4 pers., 360 kCal p.p.)
Vandaag een zelfgemaakte Bolognese saus. Dan nu niet meer een kant-en-klaar potje, of nog erger een zakje met gedroogde saus, uit de supermarkt want dit recept is bijzonder eenvoudig, gezond en snel klaar. Helemaal niet wanneer U dit gerecht voorzet aan opgroeiende bambinos.

Voor de saus:
· 400 gr. rundergehakt
· 1 stks. wortel
· 1 stks. witte ui
· 1 stks. rode paprika
· 4 stks. knoflooktenen
· 1 stks. courgette
· 1 stks. rawit (kleine rode peper)
· 2 stks. gecontreerde tomatenpuree
· 1 glas witte wijn
· 2 glas water
· 1 el. gedroogde oregano
· 1 el. gedroogde tijm
· 1 el. gedroogde basilicum
· 2 tl. paprikapoeder (zoet)
· 1 tl. kerriepoeder
· 1 hand verse peterselie
· Peper en zout naar keuze

Bereiding:
· Zet een pan met ruim water en een goede snuf zout op het vuur.
· Neem maximaal 80 gr. gedroogde pasta per persoon. Hou apart totdat het water kookt.
· Doe alle ingrediënten behalve de rundergehakt, de witte wijn, het water, de tomatenpuree en peper plus zout, in een blender, keukenmachine of maal fijn met een staafmixer tot een niet al te fijn groentemengsel.
· Neem een braadpan, plaats op het vuur. Verdeel de pan in twee helften.
· Doe aan één kant van de pan het gehakt en aan de andere kant het groentemengsel.
· Bak alles en voeg de rest in alle rust toe.
· Kook de pasta mooi al dente. Giet af en voeg toe aan de saus.

image
Pasta Bolognese

Diner (6-8 pers., 180 kCal. p.p.)
Frietje Pinda houdt niet van kant-en-klare maaltijden of producten. Zelf koken of bereiden is sowieso lekkerder en vaak veel gezonder. Hieronder het recept voor Oma’s kippensoep (maaltijdsoep):

· 2 stks. kippenbouten
· 2 ltr. water
· 1 stks. grote ui
· 4 stks. knoflooktenen
· 2 stks. tomaten
· 1 stks. grote wortel
· 1 stks. peterselie
· 1/3 stks. prei
· 1 stks. laurierblad
· 1 stks. rawit (klein rood pepertje)
· 1/2 tl. kerriepoeder
· 1 el. zout
· 1 pot kikkererwten

Bereiding
· Breng het water aan de kook met het zout, de rawit, kerriepoeder, laurierblad, grof gesneden ui en de hele knoflooktenen.
· Voeg de kippenbouten toe en kook net zo lang dat het vlees van het bot af te halen is (30-45 min.).
· Haal de bouten uit de pan en laat deze iets afkoelen.
· Snij de overige groenten, behalve de peterselie, fijn (naar eigen behoefte) en voeg toe aan de bouillon.
· Voeg de kikkererwten toe inclusief eigen vocht.
· Haal het vlees van de kippenbouten, maak fijn en voeg toe.
· Laat nog tien minuten pruttelen en voeg op het laatst de fijngesneden peterselie toe.
· Breng nog eventueel op smaak met peper en zout.

image
Oma's kippensoep

Stand van Zaken

Dinsdag, 15 maart 2016

Vandaag, 15 maart 2016… Na een lange tijd afwezig te zijn geweest is het weer de hoogste tijd dat Frietje Pinda aan wat gewichtsvermindering gaat doen. Het laatste blog is, op tien dagen na, precies een jaar geleden. Dat jaar is gebruikt om weer alle culinaire kunsten te gebruiken om mooie gerechten te serveren. Op zich niet erg ongezond maar de hoeveelheden vallen in de categorie ‘TE’ van te veel, te machtig, te lekker, etc.

Naast zelf veel culinair kokkerellen hebben Frietje Pinda en Engel weer hun radarsystemen en speurneuzen aangezet voor het zoeken naar nieuwe maar vooral goede restaurants in Sevilla of nabije omgeving. Dat laatste kan natuurlijk alleen bepaald door een nieuw restaurant minstens drie keer uit te proberen. Er kan met trots gezegd worden dat de hoeveelheid goede of bijzondere restaurants behoorlijk is uitgebreid het afgelopen jaar. Heerlijk!

Al met al en zoals reeds geschreven is een keerpunt echt nodig. Ik geef U wat kengetallen:

Huidig:
Datum: 15/03/2016
Lengte: 180 cm.
Gewicht: 87 kg.

Gewenst:
Datum: 15/05/2016
Lengte: 180 cm. (Hier kan niets aan veranderd worden)
Gewicht: 77 kg.

Dit komt neer op ongeveer een kilogram per week afvallen. Net zoals de vorige keren is het voornaamste door anders (lees: meer groenten en minderen in hoeveelheid). Voeding bepaalt 70-80 procent van je gewichtsvermindering. Het overige percentage wordt gedaan door sporten. Regulier genomen zullen Frietje Pinda en Engel om de twee dagen sporten op de aangeschafte cross trainer en home trainer. De home trainer wordt nog vervangen door een roeimachine.

Frietje Pinda wenst een ieder die dit blog wil volgen, heel veel leesplezier. Uw suggesties, tips en adviezen zijn altijd welkom.